انتخاب دونالد ترامپ به عنوان رئيس جمهور جديد ايالات متحده آمريکا، مولد بحث هاي تازه اي در خصوص توافق هسته اي ايران و اعضاي 1+5 بوده است. در جريان رقابت هاي انتخاباتي، ترامپ برجام را بدترين توافق تاريخ قلمداد کرد و حتي يک بار در نشست آيپک، تهديد کرد که در نخستين روز حضور خود در کاخ سفيد برجام را پاره خواهد کرد. اين ادعا يک بار ديگر نيز توسط معاون وي مايک پنس تکرار شد. با اين حال چنين تهديداتي، با واکنش قاطعانه و حکيمانه مقام معظم رهبري مواجه گرديد. معظم له تاکيد فرمودند که اگر مقامات آمريکايي برجام را پاره کنند، در آن صورت ما آن (برجام) را آتش خواهيم زد....اخيرا جان بولتون از اعضاي نومحافظه کار ستاد انتخاباتي دونالد ترامپ نيز اظهار کرده است که ترامپ بايد در نخستين روز ورود خود به کاخ سفيد، برجام را لغو کند. با اين حال وليد فارس، مشاور دونالد ترامپ پس از انتخاب وي به عنوان رئيس جمهور ايالات متحده آمريکا تاکيد کرد که لغو برجام در دستور کار رئيس جمهور جديد آمريکا نيست! در عين حال وليد فارس که يک گام از اظهارات پيشين ترامپ عقب نشيني کرده بود تاکيد کرد که رئيس جمهور جديد آمريکا قصد دارد بر سر مفادي از برجام دوباره با مقامات ايراني مذاکره کند.
سوال اصلي اما اينجاست که ترامپ تا چه اندازه اي قادر خواهد بود برجام را لغو کرده يا در آن تغيير ايجاد کند؟ در اين صورت، آيا رئيس جمهور جديد ايالات متحده آمريکا قدرت مديريت شرايط پس از لغو توافق هسته اي را خواهد داشت؟ در اين خصوص سه نکته وجود دارد که به آنها اشاره مي کنيم :
نخست اينکه برجام نقطه عطفي است که پايبندي يا عدم پايبندي بازيگران به تعهدات بين المللي، خصوصا بازيگران دخيل در امضاي سند برجام، با استناد به آن سنجيده مي شوند. از اين رو اگر ترامپ برجام را لغو کند، بلافاصله از سوي نظام بين الملل
متهم به بي تعهدي نسبت به مرامنامه ها و توافقات بين المللي خواهد شد. از آنجا که برجام با امضاي هفت کشور (ايران و اعضاي 1+5) و در شوراي امنيت سازمان ملل متحد و در قالب يک قطعنامه به تصويب رسيده است، با اعلام عدم پايبندي يک طرف به عدم اجراي آن ابطال نمي شود. بنابراين، ابطال برجام در وهله اول، براي ترامپ و دولت جديد ايالات متحده آمريکا هزينه هاي حقوقي و بين المللي خواهد داشت.
نکته دوم، به مسئله وضع دوباره تحريم ها عليه جمهوري اسلامي ايران باز مي گردد. بديهي است که در صورت لغو برجام از سوي ايالات متحده آمريکا، وضع دوباره تحريم هاي چندجانبه عليه جمهوري اسلامي ايران مستلزم همکاري روسيه، چين و اتحاديه اروپا با واشنگتن خواهد بود. اين در حاليست که با توجه به بازي يک جانبه ايالات متحده آمريکا در بر هم زدن برجام، جلب همکاري اين کشورها براي وضع دوباره تحريم ها عليه ايران بسيار سخت و حتي در مواردي ناممکن خواهد بود. به عنوان مثال، در صورت لغو برجام از سوي ترامپ، روسيه و چين حاضر به وضع دوباره تحريم ها عليه ايران در شوراي امنيت سازمان ملل متحد نخواهند بود. حتي اتحاديه اروپا نيز در وضع تحريم هاي چندجانبه با دولت جديد ترامپ همکاري نخواهد کرد.
نکته سوم، به واکنش جمهوري اسلامي ايران باز مي گردد. بسياري از کارشناسان و تحليل گران در غرب معتقدند در صورتي که ترامپ توافق هسته اي را لغو کند، جمهوري اسلامي ايران نيز برنامه هسته اي خود را از سر خواهد گرفت و بازگشت به وضعيت قبل از برجام (بلکه با شدّت و انگيزه اي بيشتر) را در دستور کار خود قرار خواهد داد. آنها معتقدند در اين صورت، ايالات متحده آمريکا بازنده اصلي چنين معادله اي خواهد بود. در اين صورت، واشنگتن از يک سو با ناتواني در اجماع سازي دوباره بين المللي عليه تهران مواجه مي شود و از سوي ديگر، با بازگشت ايران به برنامه هسته اي خود رو به رو خواهد شد. در چنين شرايطي اساسا دونالد ترامپ و همراهانش در کاخ سفيد قدرت کنترل و مديريت اوضاع را از دست خواهند داد.
در نهايت اينکه ادعاي مشاور ترامپ مبني بر تلاش رئيس جمهور جديد آمريکا براي مذاکره دوباره با ايران بر سر بندهايي از برجام نيز در عمل امکانپذير نيست. اگرچه اظهارات وليد فارس نوعي عقب نشيني اوليه از ادعاي ابطال برجام و پاره کردن آن از سوي ترامپ به شمار مي رود، اما حتي ترامپ در همين سطح ( مذاکره بر سر برخي بندهاي برجام) نيز به عنوان يکي از 7 بازيگر دخيل در امضاي برجام قدرت مانور نخواهد داشت./
نفوذ فرهنگي؛ حرکت از حاشي...
ما را در سایت نفوذ فرهنگي؛ حرکت از حاشي دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 85 تاريخ: پنجشنبه 11 آذر 1395 ساعت: 0:55